مدل کوچینگ CLEAR-MIND Framework
برای کار با Bias در جلسه کوچینگ
فلسفه این مدل چیست؟ قبل از تغییر رفتار، باید خطای ادراک اصلاح شود.
این مدل کمک میکند:
Bias را سریع تشخیص بدهی
مراجع را از «واقعیت تحریفشده» خارج کنی و به «انتخاب آگاهانه» برسانی
ساختار این مدل ۶ مرحله کاربردی دارد:
🔹 1. C — Catch the Bias (گرفتن خطای شناختی در لحظه)
هدف: تشخیص سریع Bias
سوالات کلیدی:
«چه فکری همین الان از ذهنت گذشت؟»
«این فکر بیشتر شبیه واقعیت است یا تفسیر؟»
«ممکنه ذهنت داره داستان میسازه؟»
ابزار کوچ در این مرحله :گوش دادن به کلمات مطلق:«همیشه»، «هیچوقت»، «همه» و شناسایی الگوهایی مانند : فاجعهسازی، ذهنخوانی، تعمیم افراطی
🔹 2. L — Label it(نامگذاری Bias)
هدف این مرحله: فاصلهگذاری شناختی (Cognitive Defusion)
جمله طلایی کوچ در این مرحله: «به نظر میاد این شبیه [نام Bias] باشه… موافقی بررسیش کنیم؟»
برای مثال:«این ممکنه تفکر همه یا هیچ باشه»
«این شبیه ذهنخوانی به نظر میاد»
🔹 3. E — Examine Evidence(بررسی شواهد)
هدف این مرحله در حقیقت شکستن قطعیت ذهن است.
سوالات کوچ در این مرحله از این نوع است:
«چه شواهدی این فکر رو تایید میکنه؟»
«چه شواهدی خلافشه؟»
«اگر یک ناظر بیطرف بود چی میگفت؟»
می توانیم از تکنیک جدول دو ستونه برای تسهیل این مرحله استفاده کنیم:شواهد موافق / شواهد مخالف
🔹 4. A — Alternative View(ساخت تفسیر جایگزین)
هدف: انعطاف شناختی
چه سوالاتی مناسب این مرحله است؟
«چه توضیحهای دیگهای ممکنه وجود داشته باشه؟»
«واقعبینانهترین برداشت چیه؟»«اگر دوستت بود، بهش چی میگفتی؟»
خروجی این مرحله چیست؟
یک فکر متعادل (Balanced Thought)
5. R — Reconnect to Reality & Body(بازگشت به بدن و واقعیت)
هدف از مرحله پنجم: کاهش شدت هیجان
ابزار مناسب کوچ در این مرحله چیست؟
تنفس 4-6grounding (۵-۴-۳-۲-۱)
چک وضعیت:خواب؟ گرسنگی؟ خستگی؟
🔹 6. MIND — Move with Intention(اقدام آگاهانه)
هدف این مرحله تبدیل بینش به عمل است.
سوالاتی که کوچ در این مرحله باید بپرسد:
«با این دید جدید، قدم بعدی چیه؟»
«کوچکترین اقدام ممکن چیه؟»«چه کاری در راستای ارزشهاته؟»
خروجی:یک اقدام مشخص + زمان انجام
فلو کلی مدل (خیلی خلاصه)Bias → تشخیص → نامگذاری → بررسی → بازسازی → تنظیم بدن → اقدام⚡ نسخه جیبی (در حد ۲۰ ثانیه در جلسه)چی فکر کردی؟ (Catch)اسمش چیه؟ (Label)شواهد؟ (Examine)برداشت بهتر؟ (Alternative)حالت بدنت چطوره؟ (Regulate)قدم بعدی؟ (Move)🧠 چه زمانی این مدل بهترین کارایی را دارد؟✅ وقتی مراجع:درگیر نشخوار فکری استتفسیرهای منفی سریع دارددر تصمیمگیری گیر کردههیجانش ناشی از فکر است (نه صرفاً بدن)⚠️ چه زمانی کافی نیست؟❌ وقتی:تروما فعال استحمله پانیک شدید داردیا مشکل کاملاً فیزیولوژیک است